Nhân sự nghỉ đột xuất, đối tác ngừng hoạt động hay hệ thống gặp lỗi đều có thể làm gián đoạn kinh doanh. Doanh nghiệp cần chuẩn bị phương án dự phòng nào?
Một sự cố nhỏ có thể làm đình trệ cả hoạt động kinh doanh
Đơn vị vận chuyển bất ngờ ngừng nhận đơn. Nhân sự phụ trách xử lý đơn hàng nghỉ việc không báo trước. Hệ thống gặp lỗi đúng thời điểm lượng đơn tăng cao.
Đây đều là những tình huống doanh nghiệp có thể gặp phải trong quá trình vận hành. Điểm chung là chúng thường xảy ra ngoài kế hoạch, khiến hoạt động đang diễn ra bình thường bất ngờ bị gián đoạn.
Một nhân sự nghỉ đột xuất có thể khiến công việc tồn đọng vì không ai nắm rõ quy trình. Một đối tác ngừng cung cấp dịch vụ có thể ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng. Một hệ thống gặp lỗi có thể khiến việc tiếp nhận và xử lý đơn hàng bị đình trệ.
Vấn đề không chỉ nằm ở sự cố xảy ra, mà còn ở mức độ phụ thuộc của doanh nghiệp vào một cá nhân, một đối tác hoặc một hệ thống duy nhất.
Nếu thông tin chỉ được lưu trong máy tính cá nhân, quy trình không được ghi nhận rõ ràng và không có người thay thế, một sự vắng mặt bất ngờ cũng có thể tạo ra nhiều hệ quả liên tiếp.
Vì vậy, doanh nghiệp cần xây dựng phương án dự phòng để hoạt động vẫn có thể tiếp tục khi xuất hiện tình huống ngoài dự kiến.
Những rủi ro nào có thể khiến doanh nghiệp bị gián đoạn?
Không phải mọi sự cố đều có thể dự đoán chính xác. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể chủ động nhận diện những nhóm rủi ro thường ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.
1. Rủi ro về nhân sự
Một nhân viên nghỉ việc đột xuất, nghỉ ốm hoặc không thể tiếp tục đảm nhiệm công việc có thể khiến những nhiệm vụ đang phụ trách bị bỏ dở.
Rủi ro sẽ lớn hơn nếu nhân sự đó nắm giữ thông tin quan trọng, có chuyên môn đặc thù hoặc là người duy nhất hiểu rõ một quy trình.
Ví dụ, nhân viên phụ trách đơn hàng đang quản lý danh sách đơn chờ xử lý, thông tin khách hàng và tình trạng giao hàng. Khi người này nghỉ đột xuất, những nhân viên khác có thể không biết cần tiếp tục từ đâu nếu dữ liệu và hướng dẫn công việc chưa được bàn giao.
2. Rủi ro từ đối tác và nhà cung cấp
Hoạt động kinh doanh thường phụ thuộc vào nhiều đơn vị bên ngoài như nhà cung cấp hàng hóa, đơn vị vận chuyển, đối tác thanh toán hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ công nghệ.
Nếu một đối tác ngừng hoạt động, thay đổi chính sách hoặc không thể đáp ứng đúng cam kết, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc duy trì tiến độ.
Chẳng hạn, khi đơn vị vận chuyển tạm ngừng nhận đơn, những đơn hàng đã xác nhận vẫn cần được xử lý. Nếu không có phương án thay thế, doanh nghiệp có thể phải trì hoãn giao hàng và đối mặt với phản hồi tiêu cực từ khách hàng.
3. Rủi ro về hệ thống và dữ liệu
Hệ thống quản lý gặp lỗi, đường truyền gián đoạn hoặc dữ liệu không thể truy cập cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động hằng ngày.
Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đang sử dụng hệ thống đó cho những công việc nào và có phương án khôi phục hay không.
Nếu thông tin đơn hàng, khách hàng và tồn kho chỉ được lưu trữ tại một nơi mà không có phương án sao lưu phù hợp, sự cố kỹ thuật có thể khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian để khôi phục hoạt động.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị 3 vấn đề để chủ động ứng phó
Thay vì chờ sự cố xảy ra rồi mới tìm cách giải quyết, doanh nghiệp nên xây dựng phương án dự phòng từ trước. Có thể bắt đầu với ba nội dung sau:
1. Xác định những rủi ro có thể xảy ra
Doanh nghiệp cần rà soát các hoạt động quan trọng và xác định tình huống nào có khả năng gây ảnh hưởng lớn.
Một số câu hỏi cần đặt ra:
Nếu nhân sự phụ trách nghỉ đột xuất, công việc nào có thể bị đình trệ?
Nếu đối tác vận chuyển ngừng hoạt động, đơn hàng sẽ được xử lý ra sao?
Nếu hệ thống quản lý gặp lỗi, doanh nghiệp có thể tiếp tục tiếp nhận và xử lý thông tin bằng cách nào?
Nếu nguồn cung bị gián đoạn, có nhà cung cấp thay thế hay không?
Không nhất thiết phải liệt kê mọi tình huống có thể xảy ra. Doanh nghiệp nên ưu tiên những rủi ro có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu, khách hàng và hoạt động vận hành.
2. Phân công rõ người chịu trách nhiệm
Khi sự cố phát sinh, việc đầu tiên cần xác định là ai sẽ tiếp nhận thông tin và chịu trách nhiệm xử lý.
Doanh nghiệp nên phân công rõ:
Người tiếp nhận và thông báo khi có sự cố.
Người trực tiếp xử lý vấn đề.
Người có thẩm quyền đưa ra quyết định.
Người tiếp nhận công việc thay thế khi nhân sự phụ trách vắng mặt.
Việc phân công cần được ghi nhận rõ ràng để các thành viên biết phải liên hệ với ai, thực hiện nhiệm vụ nào và báo cáo cho ai.
Đặc biệt, những công việc quan trọng không nên phụ thuộc hoàn toàn vào kiến thức hoặc kinh nghiệm của một cá nhân. Quy trình, tài liệu hướng dẫn và thông tin cần thiết nên được lưu trữ ở nơi phù hợp để người thay thế có thể tiếp cận khi cần.
3. Chuẩn bị phương án và nguồn lực thay thế
Sau khi xác định rủi ro và người chịu trách nhiệm, doanh nghiệp cần chuẩn bị cách ứng phó cụ thể.
Một số phương án có thể triển khai:
Về nhân sự: Xác định người có thể tiếp nhận công việc, chuẩn bị tài liệu bàn giao và hướng dẫn các nhiệm vụ quan trọng.
Về đối tác: Tìm hiểu trước đơn vị thay thế, điều kiện hợp tác và khả năng đáp ứng khi cần chuyển đổi.
Về hệ thống: Có phương án sao lưu dữ liệu, quy trình khôi phục và cách xử lý tạm thời khi hệ thống gặp sự cố.
Về vận hành: Xây dựng hướng dẫn xử lý tình huống để các bộ phận có thể phối hợp mà không phải chờ chỉ đạo cho từng bước nhỏ.
Phương án dự phòng cần đủ cụ thể để có thể thực hiện ngay khi cần, thay vì chỉ dừng lại ở một danh sách những việc cần làm.
Làm thế nào để công việc không phụ thuộc vào một cá nhân?
Một trong những nguyên nhân khiến doanh nghiệp dễ bị gián đoạn là thông tin và kinh nghiệm xử lý công việc tập trung quá nhiều ở một người.
Để hạn chế tình trạng này, doanh nghiệp cần chuẩn hóa những công việc quan trọng, ghi nhận tiến độ và lưu trữ thông tin ở nơi các thành viên được phân quyền có thể truy cập.
Chẳng hạn, với hoạt động bán hàng, thông tin đơn hàng, khách hàng và tình trạng xử lý cần được cập nhật trên hệ thống chung. Khi nhân viên phụ trách nghỉ đột xuất, người tiếp nhận có thể tra cứu thông tin cần thiết để tiếp tục công việc thay vì phải liên hệ lại khách hàng hoặc tìm kiếm dữ liệu từ nhiều nguồn.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên định kỳ kiểm tra khả năng bàn giao và thử nghiệm phương án dự phòng. Một quy trình chỉ thực sự hữu ích khi những người liên quan hiểu cách thực hiện và có thể áp dụng trong tình huống thực tế.
TUHA hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát hoạt động kinh doanh tập trung như thế nào?
Trong hoạt động bán hàng, dữ liệu phân tán và việc phụ thuộc vào từng nhân viên có thể khiến quá trình tiếp nhận, xử lý đơn hàng và theo dõi khách hàng gặp khó khăn khi có thay đổi nhân sự.
Phần mềm quản lý bán hàng TUHA hỗ trợ doanh nghiệp quản lý tập trung thông tin sản phẩm, đơn hàng, tồn kho và khách hàng. Nhờ đó, dữ liệu kinh doanh được tổ chức trên một hệ thống chung, giúp đội ngũ thuận tiện hơn trong việc tra cứu và tiếp tục xử lý công việc.
Việc quản lý thông tin tập trung cũng tạo cơ sở để doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào các bảng tính hoặc dữ liệu lưu riêng lẻ, đồng thời hỗ trợ phối hợp giữa những người tham gia vào quy trình bán hàng.
Tìm hiểu thêm về phần mềm quản lý bán hàng TUHA để lựa chọn giải pháp phù hợp với hoạt động kinh doanh.
Doanh nghiệp có cần dự đoán mọi sự cố trước khi xảy ra không?
Không. Doanh nghiệp không thể dự đoán chính xác tất cả tình huống ngoài dự kiến. Điều cần thiết là nhận diện những rủi ro quan trọng, xác định người chịu trách nhiệm và chuẩn bị phương án thay thế có thể triển khai.
Một doanh nghiệp có khả năng vận hành ổn định không phải là doanh nghiệp không bao giờ gặp sự cố. Đó là doanh nghiệp có thể tiếp tục hoạt động, duy trì phục vụ khách hàng và khôi phục công việc khi có biến động.
Chủ động trước rủi ro không giúp loại bỏ mọi sự cố, nhưng giúp doanh nghiệp hạn chế gián đoạn và giảm phụ thuộc vào một cá nhân hay một đơn vị duy nhất.



